Menu

محله گرگان

درباره محله

محله گرگان همچون سایر محلات مجاور در ابتدای شکل گیری خارج از محدوده شهری تهران قدیم قرار داشته و به همین دلیل نسبت به سایر محلات که در محدوده شهری قرار داشتند دیرتر آباد شده است. با این حال این محله نسبت به محلات مجاور به محدوده شهری نزدیکتر بوده و از این محلات زودتر ساخته شده است. این محله از شرق به خیابان شهید مدنی که در آن سال ها یک خیابان خاکی بود محدود می شد و از غرب به خیابان شهید نامجو می رسید که بخش هایی از آن تا نزدیک ایستگاه کاشی ها ساخته شده بود می رسید. از شمال تقریباً بیابان بود و بعدها خیابان یزدی ساخته شد و از جنوب هم تا میدان امام حسین بیابان بود و بعدها خیابان خواجه نصیر ساخته شد.(رحمت الله کساوندی، شورایار)
      پس از آن که رضاشاه پهلوی دروازه های شهر تهران را تخریب کرد و خندق های دور شهر را پر کرد، تهران از جانب شمال رشد خود را آغاز کرد و شکل گیری محله گرگان نیز به آن زمان برمی-گردد. زمین های خیابان گرگان در آن دوره متعلق به خانم فخرالدوله دختر فرمانفرما و همسر دکتر امینی(نخست وزیر) بوده که وی قسمتی از زمین ها را ساخت و مابقی را به تاجر برنج فروشی به نام حسن واحدی فروخت. پس از مرگ حسن واحدی برادرانش زمین ها را تکه تکه کرده و به فروش رساندند. از دیگر زمینداران محل می¬توان به سرهنگ پاشاخان اشاره کرد که قبرستان نظام آباد واقع در محله گرگان امروزی را غصب کرد و به فروش رساند. باقی مانده زمین های این قبرستان تحت عنوان گاراژ جهان نو هنوز هم وجود دارد. همزمان با قطعه قطعه کردن زمین ها، رضاشاه کاخ عشرت آباد را به پادگان تبدیل کرد و به همین دلیل نیاز به نیروی کارگر و خدمه زیادی داشت. به همین دلیل کارگران زیادی به این محل آمده و ساکن شدند. بنابراین ساکنان اولیه محل افراد کارگر و فقیری بودند که به دلیل ارزانی زمین ها در این محله ساکن شدند. از نظر قومیتی بیشتر ساکنان اولیه این محل اراکی ها و سپس اصفهانیها بودند و از نظر مذهبی ارامنه و مسلمانان حضور پررنگ تری داشتند که امروزه ارامنه تعدادشان خیلی کم شده است. (قدرت امانی، معتمد)   
      سابقه سکونت در این محله به صورت پراکنده و غیر مجتمع به بیش از 100 سال می رسد اما سکونت رسمی به همراه برخورداری از خدمات شهری در این محله به حدود 80 سال قبل بر گردد. تا پیش از سال 1320 در این محله افرادی به صورت پراکنده ساکن شده بودند اما از این سال محله شکل واقعی خود را پیدا کرد و خیابان های اصلی آسفالت شدند و رفته رفته بر جمعیت و ساکنان محله افزوده شد و افرادی از اقشار مختلف مردم بویژه کسبه و بازاریان به این محله وارد شدند .(محمدرضا آخوندان، عضوهیأت امنای مسجد امام حسین)
     تا پیش از سال 1345 در این محله باغی وجود داشت که به باغ کلاغ ها معروف بود و به همین دلیل این محله نیز تحت عنوان باغ کلاغ ها شناخته می شد. این باغ در حدود 40 سال قبل تخریب شد و به جای آن بیمارستان امام حسین(ع) احداث گردید و هم اکنون در محدوده محله نظام آباد قرار دارد. اما قدیمی ترین ساختمان محله که هنوز نیز پابرجاست مسجد صفا است که قدمتی بیش از 70 سال دارد. چند حمام قدیمی نیز در محل وجود داشته که امروزه همگی تخریب شده و به جای آنها آپارتمان ساخته شده و فقط یکی از آنها به نام" حمام فرد نیک " هنوز مشغول به فعالیت است.   در حال حاضر در این محله حضرت آیت الله بجنوردی ساکن هستند که از شخصیت های برجسته این محله هستند.(محسن خوانین زاده، شورایار)
 از نظر چهره انسانی، محله تغییرات زیادی را به چشم ندیده است فقط در طول سال ها وضعیت اقتصادی اهالی محل بهتر شده و به دلیل آپارتمان سازی، افراد غریبه زیادی به محل وارد شده اند. در حال حاضر بیشتر ساکنان محل را افراد متعلق به طبقات متوسط رو به پائین تشکیل می¬دهند. (قدرت امانی، معتمد)   

Live Tabs

اطلاعات کلی