Menu

محله عباس آباد-اندیشه

درباره محله

محله ای که امروزه به عباس آباد مشهور است در گذشته  بسیار وسیع تر بوده است به طوریکه محدوده آن از شمال به چهارراه جهان کودک و تپه های عباس آباد در بزرگراه حقانی می رسیده اما امروزه این محدوده بسیار کوچکتر شده است. تا پیش از واگذاری زمین ها، در قسمتی که امروزه محله عباس آباد تشکیل شده بیشتر زمین ها  بایر بوده است و کاربری خاصی نداشته  اما در قسمت های شمالی که امروزه به محله نیلوفر معروف است باغ ها و زمین های کشاورزی بوده است. )شعاعی،معتمد محله)
     براساس اطلاعات و اسناد موجود در گذشته در این محله روستایی بوده که علت نامگذاری محله نیز از این روستا بوده است. بناي اين روستا را كه در اطراف تهران قرار داشته  عباس ميرزا ، معروف به حاج ميرزا آقاسي صدر اعظم معروف محمد شاه قاجار، نهاده است. (تاریخچه محلات منطقه 7)
جعفر شهری در کتاب تاریخ اجتماعی شهر تهران نیز از عباس آباد تحت عنوان روستایی نام می¬برد که در شمال تهران قرار داشته و به دلیل آب و هوای مصفا محل تفریح و خوشگذرانی اهالی شهر در روزهای تعطیل و فراغت بوده است.(شهری، 1367: 109 )


 تاریخ پیدایش  این محله را به دوران پهلوی  اول منسوب می دانند و معتقدند که شکل گیری محله به سال های سلطنت رضاشاه پهلوی بر می گردد که در آن سال ها  پادگان عباس آباد به این منطقه منتقل شد. در آن زمان پادگان عباس آباد محل نگهداری اسب ها و قاطرهای ارتش بوده است و در این محله چشمه هایی جریان داشته که آثار آن هنوز در محل مصلی وجود دارد.  به دلیل فاصله با شهر و سختی رفت و آمد برای مقامات ارتشی زمین های سمت شرقی پادگان یا مصلی امروزی به درجه داران ارتش واگذار شد و منازلی در این محله ساخته شد. این اتفاق در سال های دهه 20 رخ داد اما در سال های بعد و در دهه 40 احداث منازل مسکونی در محله آغاز شد. (سلطان بیگی، عباس آباد)
     از سال های ابتدایی دهه 40 زمین های اطراف پادگان عباس آباد که به مقامات ارتش رژیم شاهنشاهی واگذار شده بود (تیمسارها 300 متر و سرهنگ ها 200 تا 250 متر) رفته رفته ساخته شدند، بنابراین شکل گیری محله به دلیل وجود پادگان ارتش بوده و علت نامگذاری محله نیز همین مسئله بوده است. )شعاعی،معتمد محله)
      برخی نیز  آغاز مسکونی شدن محله عباس آباد را به دهه 1330 و سال 1337 مرتبط می دانند که در ابتدا زمین های این محل به افراد نظامی واگذار شد و آنان شروع به ساخت و ساز کردند و از سال های 1340 افراد دیگری از جمله فرهنگیان به این محله آمدند و سپس خیابان کشی شده و محله  شکل امروزی خود را پیدا کرد.(اسلامیان، عضو شورایاری)
      با ساخت اماکن عمومی بویژه مسجد علی ابن ابیطالب محله شکل کاملتری یافت و از آن زمان این مسجد به عنوان محوری ترین مکان محله شناخته می شود. در سال های بعد قسمت های دیگری از اراضی که به صورت تپه بودند به بافت مسکونی تبدیل شدند که خیابان های اندیشه و سهروردی از جمله محلاتی هستند که نسبت به سایر خیابان های محله تازه ساز تر هستند. (سلطان بیگی، عضو شورایاری)
     به جز مقامات بلند مرتبه ارتش، برخی اساتید دانشگاه و فرهنگیان نیز از این زمین ها بهره بردند به دلیل حضور همزمان مقامات ارتشی و فرهنگیان در محله عباس آباد در ابتدای شکل گیری، بافت اجتماعی و فرهنگی محله یک بافت فرهنگی _ نظامی بوده و به همین دلیل از نظم و انضباط خاصی برخوردار بوده و کمترین آمار جرم و جنایت در این محل وجود داشته و حتی از ورود افراد غریبه به این محل جلوگیری می شد. )شعاعی،معتمد محله)
     از سال های ابتدایی دهه 50 محله شکل کاملی به خود گرفت و ثبات و امنیتی مثال زدنی داشت اما از سال 1356 که زمزمه های انقلاب اسلامی شنیده شد برخی مقامات ذی نفوذ ساکن در محله منازل خود را واگذار کردند و افراد جدیدی از سایر اقشار جامعه جای آنها را گرفتند که این روند با پیروزی انقلاب سرعت بیشتری گرفت. )شعاعی،معتمد محله)
     در جریان پیروزی انقلاب همگام با همه مردم تهران در این محل نیز چند تظاهرات ضد حکومتی برگزار شد و پس از انقلاب نیز شهدایی را به انقلاب تقدیم کرده است. از جمله این شهدا می توان به شهید حسینی اشاره کرد در جریان درگیری با منافقان و بوسیله تیغ موکت بری به شهادت رسید و امروزه خیابانی به یاد ایشان در محله نامگذاری شده است. (سلطان بیگی، عضو شورایاری)
     تا پیش از انقلاب ساکنان این محله از ادیان و مذاهب مختلفی مثل یهودی و مسیحی بودند که پس از انقلاب این ترکیب نیز به هم خورد و بسیاری از یهودی ها و مسیحی ها از کشور خارج شدند یا از این محله نقل مکان کردند. )شعاعی،معتمد محله)
     از اواسط دهه 60  منطقه، ناحیه بندی شد و محلات از هم تفکیک شدند. با شکل گیری شورایاری ها محله عباس آباد صورت امروزی خود را یافت. در سال های اخیر رفته رفته بر جمعیت محله افزوده شده  و بافت اداری و مسکونی مخلوط شده است به طوریکه جمعیت روز و شب محله اختلاف فاحشی دارد و به دلیل تجاری شدن، روابط همسایگی در محله کمرنگ شده است. )شعاعی،معتمد محله)

دبیر شورایاری