Menu

نمایش خبر معلولین

اطلاعات-معلولین

ضايعه نخاعی و انواع آن
ایجاد شده توسط : foroughi-sh در 1392/10/22 03:17:20 ب.ظ


ضايعه نخاعی چيست؟

برای فهم بهتر ضايعه نخاعی ,دانستن مطالب آسان راجع به آناتومی ستون فقرات ونخاع بسيار ضروری است.در اين قسمت خلاصه ای از آناتومی نخاع بيان می شود.

آناتومی ستون فقرات

ستون مهره ها از قاعده جمجمه شروع شده ودر تمامی طول گردن ,تنه ,ناحيه کمری وخاجی امتداد دارد.اين ستون شامل 26 مهره به شرح زير می باشد:7 مهره گردنی ,12 مهره سينه ای , 5مهره کمری ,6 مهره خاجی و دنبالچه ای که توسط بافت غضروفی ,رباط ها وعضلات به هم اتصال دارند .اين مجموعه ستون انعطاف پذيری را برای ثبات وحرکت انسان ايجاد کرده است.نخاع که بخشی از سيستم عصبی مرکزی می باشد در ميان اين ستون جای گرفته و توسط آن محافظت ميشود.

 

آناتومی نخاع

نخاع در تمامی طول ستون فقرات امتداد ندارد بنابر اين تفاوت مشخصی در طول ستون فقرات وطول نخاع وجود دارد . علت اين امر به دليل تمام شدن نخاع در مرز بين مهره اول و دوم کمری می باشد,ازاين به بعد نخاع به صورت ميله در داخل ستون فقرات وجود ندارد و به جای آن شبکه ای نسبتا" فشرده ای از ريشه های نخاعی از سوراخ های بين مهره ای خارج می شود به علت شبيه بودن اين رشته ها به دم اسب از آن تحت عنوان دم اسب در ساختمان نخاع نام می برند .

 

همانطور که ذکر شد ,نخاع به صورت ميله ای درميان ستون فقرات جای دارد.طول نخاع دربالغين 45 سانتی متر می باشد که همراه با رشته های آن همچون شبکه  تلفنی سيستم عصبی مرکزی را به قسمت های مختلف مرتبط می کند. بسته به محل ضايعه نخاعی ,ارتباط نواحی پايين تر از منطقه آسيب ديده با مغز مختل ميشود ومانند شبکه تلفنی که خراب شده وديگر پيامی را از هيچ سو مخابره نمی کند عمل می نمايد.در اين حال انتقال کليه فرامين از نواحی بالای ضايعه متوقف ميشود و درنهايت منجر به از بين رفتن کليه حس ها چون گرما ,سرما,درد و ساير حس ها نظير حس وضعيت بدن انسان وحرکت ونيز اختلال دراعمال وحرکات ارادی عضلات می گردد.از طرف ديگر اعصاب باقيمانده در زير ناحيه ضايعه ديده بطور خودکار وبدون کنترل ,فراميني را به اندامهای مختلف صادر می کنند که نهايتاً باعث ايجاد رفلکس های غير طبيعی واختلال در عملکرد روده ها و مثانه ميشود .
به هريک از اين مباحث دربخش های آينده به تفکيک اشاره می شود .

 

 

انواع ضايعات نخاعی
با توجه به مطالب ذکر شده درمورد تفاوت طول نخاع, ستون فقرات ووضعيت ريشه های نخاعی ودم اسب وبسته به سطح آسيب مهره ای , انواع گوناگونی از ضايعات نخاعی ميتواند اتفاق افتد.به طور کل ميتوان ضايعات نخاعی را با توجه به عوارض مختلف در اندامهای فوقانی (دستها) وتحتانی (پا ها) در دوسطح کلی تقسيم کرد .
ضايعه نخاعی ميتواند در دو سطح اتفاق بيافتد :
1.    چنانچه  ضايعه درسطح مهره های سينه ای وپايين تر از آن اتفاق افتد,باعث فلج در اندامهای تحتانی (Paraplegia) ميشود که درنتيج فردقادر به حرکت پاها نمی باشد.همانگونه که در شکل 2-1 مشخص است , اين نوع از ضايعه نخاعی ميتواند باعث اختلالاتی نيز در عملکرد روده ,مثانه , اعمال جنسی ,عمل عضلات سينه ای وشکمی گردد.
2.    چنانچه ضايعه درناحيه نخاع گردنی اتفاق افتد منجر به فلج در دو دست و دو پا (quadriplegia) ميشود. در اين صورت فرد علاوه بر اينکه قادر به حرکت پا نمی باشد, نمی تواند از دست وبازوهايش نيز همچون گذشته استفاده کند ودر واقع هرچه محل ضايعه نخاعی به مغز نزديک تر باشد سطح وشدت بيشتری از ضايعه نخاعی ديده ميشود وبخش گسترده تری از ارگانها از عملکرد طبيعی خارج ميشوند.در اينجا لازم به ذکر است که درصورت وقوع ضايعه در ناحيه مهره اول تا چهارم گردنی , حيات فرد در معرض خطر جدی قرار می گيرد وبرای ادامه زندگي بايد تحت مراقبت های ويژه تنفسی باشد.

ضايعه نخاعی ناقص وکامل

ضايعات نخاعی ((SCI ميتواند به دو گونه کامل ويا ناقص ايجاد شود.در موارد ضايعات نخاعی کامل , نخاع کاملا" قطع ميشود وفرد هيچ گونه حس وحرکتی در زير سطوح صدمه ديده نخواهد داشت.اما درضايعات ناقص بعضی از حس ها بطور خفيف دربخش هايی از سطوح ضايعه ديده همچنان باقی ميماند,اين امر بدون دليل است که قسمتی از نخاع سالم باقی مانده است ودر نتيجه ميتواند به صورت نافص قسمتی عملکرد خود را حفظ نمايد .


print
rating
  نظرات